|
گیاهپزشکی( دانشگاه تربیت معلم آذربایجان) | ||||||
|
این بیماری با نامهای دیگری به نام زردی نکروتیک رگبرگ و ریشه ریشی نیز می شناسند. بیماری در فارس بسیار شایع است و خسارات زیادی را در حالت اپیدمی به بار می آورد. عامل بیماری ویروسی از گروه Tobamovirus است. ویروس از طریق زئوسپورهای قارچ Polymyxa betae منتقل می شود و پایداری ویروس در اسپورهای استراحتی قارچ می باشد. در صورت آلودگی چغندر قند به این ویروس برگهای خارجی حالت پژمردگی به خود می گیرند یا بعضی از برگها خشک می شوند. در مقطع ریشه دوایر قهوه ای متحدالمرکز دیده می شود. از دیگر علائم مهم بیماری زردی رگبرگها است. بیماری بروی ریشه هم علائم خاصی ایجاد می کند که در تشخیص بیماری مهم است. ازجمله این علائم وجود تعداد زیادی ریشه فرعی روی ریشه اصلی می باشد. بدین صورت که ریشه اصلی به یکباره باریک شده و ریشه های فرعی زیاد می شوند. بیماری ریشه ریشی شبیه علائم نماتد سیستی بروی ریشه است ولی از وجود سیستها خبری نیست. کنترل: با توجه به نوع عامل و شیوه انتقال و پایداری ویروس در خاک باید سعی شود از سیستم پیشگیری استفاده شود. 1. جلوگیری از آلوده شدن مزارع 2. استفاده از ارقام مقاوم 3. شخم عمیق 4. در صورت امکان عدم استفاده از کود حیوانی و آبیاری غرقابی 5. مبارزه بیولوژیک با قارچ ناقل [ شنبه 1391/02/23 ] [ 13:3 ] [ saber ]
بیماریهای مهم سیب زمینی
Fusarium solaniمقدمهاین بیماری یکی از بیماریهای مهم سیبزمینی در دنیا است که معمولا در زمستان و بهار مشهود بوده و اغلب بیش از 20 درصد محصول سیبزمینی که در بازار کشور به فروش میرسد، مبتلا به این بیماری میباشد. این بیماری در 1904 میلادی توسط پتیویج شناخته شده شناخته شده و به علت ورود بیرویه غدههای سیبزمینی بیمار به ایران ، هم اکنون در اکثر مناطق ، بخصوص در آذربایجان ، اصفهان ، شهرکرد ، کاشان ، تهران و خراسان شایع است. عامل بیماریدو گونه قارچ F.roseum و Fusarium solani عامل عمده آلودگی غدهها میباشد. در بعضی نواحی یک گونه بر نوع دیگر غالب است. ولی دو گونه آن با همدیگر هم اغلب همراه میباشد. F.Solani عامل پیشروی بوده و گونه F.roseum رشد سریعتری دارد و تولید توده میسلیومی سفید نازک و اسپورهای صورتی مینماید، چون رشد F.solani کندتر است، لذا توده میسلیومی متراکمتری ایجاد میکند و با گذشت زمان پیگمانهای ارغوانی در آنها بوجود میآید. حرارت مناسب برای رشد قارچ در محیط کشت 25 - 20 درجه سانتیگراد و برای آلودگی 20 - 10 درجه میباشد. علائم بیماریعامل این بیماری ، غدههای انباری و بذری را آلوده میسازد. حدود یک ماه بعد از انبار کردن روی غدهها در محل زخمها ، لکههای قهوهای ریزی پدید میآید و به کندی پیشروی مینماید و پوسته روی لکهها فرورفته، چروکیده و مرکز آنها گاهی در اثر مردن بافت میخشکد و جوشهای حاوی میسلیوم و اسپور ایجاد میگردد. قسمتهای داخلی لکهها قهوهای شده و حاشیه آنها روشنتر است و قسمتهای آلوده خشکیده و از میسلیوم و اسپور پوشیده شده و قسمتهای آلوده مومی میشود. در مزرعه چروکیدگی غدههای آلوده امکان دارد مشاهده نشود، ولی سطح لکهها قهوهای بوده و حفراتی در بافت نکروزه شده زیر آنها ایجاد میگردد. بافت نکروزه شده حشرات و لاروهایی مانند مگس Seed-corn maggot که ناقل گونههای Erwinia است جلب نموده، که در خاک مرطوب این گونه عامل بیماریزایی ثانوی هستند. گونههای قارچ فوزاریوم و باکتری اروینیا به تنهایی یا متفقا ، مقداری یا کلیه قطعات را آلوده میسازد و رشد بوتهها را به شدت و به مقدار زیاد تقلیل میدهد. گاهی یکی از جوانههای رشد کرده که کوچک بوده، رشد کمی دارد و چند غدهای تولید میکنند که آن هم به سیاهشدگی طوقه مبتلاست. اپیدمیولوژیغدههای ارقام مختلف سیبزمینی نسبت بیه ابتلا به F.roseum و F.solani حساسیت متفاوتی دارد، ولی هیچکدام ایمن نیست. چند رقمی نسبت به هر دو گونه متحملاند. غدهها در موقع برداشت نسبت به بیماری تحمل دارند. ولی در مدت انبار کردن حساسیت آنها رو به افزایش میگذارد و در اوایل بهار در موقع کاشت به حداکثر میرسد. ذخیره سوبرین در دیواره سلولها مانع آلودگی نمیشود، ولی پوست چنین قدرتی را دارد. حرارت 15 درجه سانتیگراد برای آلودگی مناسب است و حدود 8 روز لازم میباشد که در پوست ایجاد آلودگی شود. مبارزه
پوسیدگی ریشه
علائم بیماری:
علائم بیماری در روی غده سیب زمینی نیز به صورت تشکیل اسکلروت های سیاه رنگی است که سطحی بوده و با آب شسته نمی شوند. زمانی که غده های آلوده به اسکلروت در خاکهای مرطوب کاشته شوند جوانه های روی غده می میرند و یا در رشد آنها وقفه ایجاد می شود. در روی ساقه هایی که از غده آلوده می رویند زخم ایجاد می شود. علائم این بیماری در مزرعه به صورت کوتولگی بوته، ارغوانی شدن برگها، پیچیدگی و زردی برگها در بوته های آلوده دیده می شوند. مناسبترین حرارت برای جوانه زنی اسکلروت ها 23 درجه میلی گراد است. این بیماری علاوه بر سیب زمینی بسیاری از گیاهان زراعی دیگر از جمله حبوبات، گیاهان روغنی، پنبه و کلم را نیز آلوده می کند.
عامل بیماری: عامل بیماری قارچ Rhizoctonia solani می باشد.
مبارزه:
الف) کاشت غده های سالم و عاری از اسکلروت
ب) ضد عفونی غده های بذری با استفاده از سموم قارچکش
ج) عدم کشت سیب زمینی به مدت 3 تا 4 سال در زمینهای آلوده
لکه موجی سیب زمینی
علائم بیماری:
بر روی برگها علائم به صورت لکه های قهوه ای رنگ با دوایر متحدالمرکز موجی و با حواشی کلروتیک دیده می شوند. لکه ها به سرعت توسعه پیدا کرده و ممکن است تمام اندامهای هوایی گیاه حالت سوخته به خود گیرند. در غده ها علائم به صورت لکه های سیاه فرورفته و با حواشی مشخص دیده می شوند. بافت زیر لکه ها قهوه ای رنگ شده و به حالت اسفنجی در می آید.
عامل بیماری:
عامل بیماری قارچ Alternaria solani می باشد.
مبارزه:
الف) کاشت بذر سالم و ضد عفونی شده
ب) برقراری تناوب 2 تا 3 ساله
ج) جمع آوری بقایا و انهدام آنها
د) سمپاشی بوته های دارای علائم با استفاده از سموم قارچکش مسی
پژمردگی بوته سیب زمینی
علائم بیماری:
علائم معمولا از اواسط تا اواخر فصل بر روی بوته های سیب زمینی ظاهر می شوند. علائم بیماری به صورت پژمردگی و پیچیدگی برگها در یک طرف بوته و زردی بافتهای بین رگبرگی دیده می شوند. زردی برگها معمولا از پائین بوته شروع شده وبه طرف بالا پیشرفت می کند. برگهای بوته آلوده به تدریج خشک شده و به ساقه آویزان باقی می مانند. آوندهای چوبی در ریشه، ساقه و علی الخصوص در طوقه تغییر رنگ داده و به رنگ قهوه ای در می آیند.
عامل بیماری: این بیماری توسط سه گونه قارچی Fusarium eumarti٬Fusarium oxysporum و Fusarium avenaceum ایجاد می شود.
مبارزه:
الف) برقراری تناوب زراعی با استفاده از غلات
ب) جلوگیری از زخم شدن غده ها در زمان برداشت
ج) جمع آوری بقایا و انهدام آنها
د) کاشت بذر سالم و ضد عفونی شده
ه) تنظیم دوره های آبیاری
جرب معمولی سیب زمینی
علائم بیماری:
دو نوع علائم از این بیماری به نامهای جرب سطحی و جرب عمیق بر روی غده های سیب زمینی دیده می شوند. در جرب سطحی ابتدا اندازه لکه ها کوچک است ولی بعد لکه ها به هم متصل شده و به رنگ قهوه ای و چوب پنبه ای در آمده و سطح زیادی از پوست غده را می پوشانند. در جرب عمیق زخمهای فرورفته ای در غده ها ایجاد می شوند. ارقام پوست نازک به این بیماری حساس تر هستند. عامل بیماری بر روی چغندر، کلم، هویج، بادمجان، پیاز، ترب، شلغم و اسفناج نیز بیماریزا می باشد.
عامل بیماری:
عامل بیماری باکتری Streptomyces scabies می باشد. عامل بیماری زا مدتهای طولانی در خاک زنده مانده و از طریق غده های آلوده، آب، باد و ادوات کشاورزی آلوده به سایر نقاط انتقال می یابد.
مبارزه:
الف) کاشت بذر سالم در زمینهای غیر آلوده
ب) برقراری تناوب زراعی با استفاده از سویا و یونجه
ج) تنظیم pH خاک بین 5 تا 3/5
د) تنظیم دوره های آبیاری
ه) کاشت ارقام مقاوم
پژمردگی باکتریائی سیب زمینی
علائم بیماری:
علائم این بیماری به صورت پژمردگی و سبز خشک شدن کل بوته ظاهر می شود. گاهی در اندامهای هوایی هیچگونه علائمی دیده نمی شود ولی در غده ها آثار بیماری به صورت سیاه شدن آوندها مشاهده می گردد. چنانچه غده آلوده برش داده شود ترشحات باکتری به صورت قطرات سفید رنگی از آوندها خارج می شوند. غالباﹰ در ناحیه چشم غده ها مواد چسبنده ای خارج می شود که باعث چسبیدن خاک به محل آلودگی می شود. عامل بیماری زا در گیاهان گوجه فرنگی، توتون و بادمجان نیز ایجاد بیماری می کند.
عامل بیماری: عامل بیماری باکتری Ralstonia solanacearum می باشد. عامل بیماری زا در غده های آلوده سیب زمینی و علف های هرز مزرعه سیب زمینی زمستان گذرانی می کند.
مبارزه:
الف) کاشت بذر سالم در زمینهای غیر آلوده
ب) برقراری تناوب زراعی 5 ساله با استفاده ازگیاهان غیر میزبان
ج) مبارزه با علفهای هرز مزارع سیب زمینی
پوسیدگی نرم سیب زمینی
علائم بیماری:
علائم این بیماری در اندامهای هوایی به صورت کوتولگی، پژمردگی و مرگ اندامهای هوائی دیده می شوند. علائم بر روی غده ها ابتدا به صورت لکه های کوچکی دیده می شوند که به تدریج بزرگ شده تاول زده به نظر می رسند. سطح خارجی غده های آلوده ممکن است سالم به نظر برسد ولی داخل آن به توده ای نرم و لزج تبدیل می گردد. اگر پوست غده شکافته شود مایع لزجی بیرون می آید. معمولاﹰ بعد از مدتی از غده های آلوده بوی بدی به مشام می رسد. در هوای خشک غده های آلوده خشک و چروکیده می شوند. عامل بیماری زا در گیاهان گوجه فرنگی، بادمجان، خیار، کدو، هویج، پیاز، ترب،کرفس، کاهو، اسفناج و کلم نیز ایجاد بیماری می کند.
عامل بیماری: عامل بیماری باکتری Pectobacterium carotovorum می باشد. باکتری عامل بیماری در غده های آلوده سیب زمینی باقی مانده در انبار و خاک زمستان گذرانی می کند.
مبارزه:
الف) رعایت بهداشت زراعی به صورت جمع آوری غده های باقی مانده در خاک و انهدام آنها
ب) اجرای تناوب زراعی با استفاده از غلات و سایر گیاهان غیر حساس
ج) تنظیم دوره های آبیاری و عدم آبیاری زیاد
سیب زمینی: Y ویروس
علائم بیماری:
دامنه انتشار این ویروس در ایران بیشتر از سایر ویروسهای سیب زمینی است. علائم این بیماری به صورت زردی برگها، موزائیک خفیف، ریزش برگها، کوتولگی بوته و لوله ای شدن برگها ظاهر می شوند. در دماهای زیر 10 درجه وبالای 25 درجه علائم محو می گردند.
عامل بیماری:
عامل این بیماری ویروس Y سیب زمینی (PVY) می باشد. عامل بیماری توسط شته ها انتقال می یابد. این ویروس به آسانی توسط شیره گیاهان آلوده و ادوات کشاورزی آلوده نیز منتقل می شود.
مبارزه:
الف) کاشت بذر سالم
ب) مبارزه با شته ها با استفاده از سموم سیستمیک به محض مشاهده آغاز آلودگی شته ای
ج) مبارزه با علفهای هرز مزارع سیب زمینی
ویروس پیچیدگی برگ سیب زمینی:
علائم بیماری:
علائم این بیماری معمولاﹰ بر روی برگهای جوان ظاهر می شوند. در بوته های آلوده برگها ایستاده، پیچیده و کمرنگ شده و به تریج به حالت ترد، خشک و چرمی درآمده و صدای کاغذ می دهند. در برخی از ارقام برگهای مسن نیز به رنگ ارغوانی درمی آیند. علائم این بیماری در اواخر فصل رشد ناپدید می گردند.
عامل بیماری:
عامل بیماری، ویروس پیچیدگی برگ سیب زمینی (PLRV) می باشد. ویروس عامل بیماری توسط شته ها، پیوند و غده های آلوده انتقال می یابد ولی توسط شیره گیاهان آلوده و ادوات کشاورزی قابل انتقال نمی باشد.
مبارزه:
الف) کاشت بذر سالم
ب) مبارزه با شته ها با سموم سیستمیک به محض مشاهده آغاز آلودگی شته ای [ شنبه 1391/02/23 ] [ 11:3 ] [ saber ]
قارچ عسلی قارچ عسلی Armillaria mellea ( Vahl . Ex Fr.) Quel. قارچی است بیماریزا که به ریشه درختان حمله کرده و موجبات پوسیدگی ریشه و انهدام درخت را فراهم می آورد.این قارچ به انواع درختان اعم از جنگلی، میوه و زینتی حمله می کند.پلی فاژ بودن و تعدد میزبانهای آن دلیل بر بالا بودن اهمیت مسئله می باشد. قارچ عامل بیماری ابندا در سال 1777 شناخته شد ولی انگل بودن آن بعدا در سال1874-1873 توسط روبرت هارتیگ در آلمان به اثبات رسید. در سال 1886 بیماری پوسیدگی ریشه مو بر اثر این قارچ در اروپا و سال بعد هم در آمزیكا مشاهده شد. در ایران برای اولین بار در سال 1335، قوام الدین شریف این قارچ را از ریشه درختان سیب در لواسان گردآوری كرد. این قاچ تاكنون در خزانه مشاهده نشده است.
ادامه مطلب [ یکشنبه 1390/11/16 ] [ 13:56 ] [ saber ]
مقدمهاسم علمی عامل بیماری Venturia pirina Adena ، اسم انگلیسی pearscab میباشد. این قارچ برای اولین بار توسط مادام لابیرت در بلغارستان ( 1832) مشاهده شده است همچنین در سال 1840 از فرانسه نیز گزارش شد. لکه سیاه گلابی خیلی شبیه لکه سیاه سیب است اما عینا همان قارچ نیست و هر کدام از این دو گونه قارچ محدود به میزبان خود میباشند و میزبان خاص خود را دارند. هر دو گونه آسکوسپورهای دو سلولی دارند که یک سلول بزرگتر از دیگر است. در لکه سیاره گلابی سلول بزرگتر در بالا قرار میگیرد ولی در لکه سیاه سیب سلول پایینتر ، بزرگتر است.ادامه مطلب [ چهارشنبه 1390/09/30 ] [ 13:32 ] [ saber ]
بیماری گال طوقه یا سرطان درخت انگور ادامه مطلب [ چهارشنبه 1390/09/30 ] [ 13:27 ] [ saber ]
قارچها دسته ای از ارگانیسمهای عالی هستند که بواسطه تفاوتهای زیر از گیاهان و جانوران مجزا میشوند: - سلولهای قارچی دارای دیواره سلولی از جنس کیتین و گلوکان می باشند. در حالیکه سلولهای حیوانی فاقد دیواره سلولی بوده و دیواره سلولی گیاهان بطور عمده از سلولز ساخته شده است. - قارچها برخلاف گیاهان هتروتروف بوده و قادر به فتوسنتز نمی باشند. مواد مورد نیاز قارچها با ترشح آنزیمهای خارج سلولی هضم و سپس جذب سلول می شود. - قارچها از نظر ساختاری ساده تر از گیاهان وجانوران هستند. تمایز سلولی و تشکیل بافت و اندام در این ارگانیسمها وجود ندارد، بلکه سلولهای رشته ای یا مخمری منفرد، واحد ساختمانی قارچها را تشکیل می دهند. ادامه مطلب [ چهارشنبه 1390/08/18 ] [ 11:16 ] [ saber ]
قارچ ها ویژگی های عمومی قارچها: 1- قارچها دارای برخی ویژگی های گیاهی و برخی ویژگی های جانوری هستند. 2- برخی تک سلولی(مخمرها) ولی اغلب پرسلولی اند. 3- پیکر اشکال پرسلولی از هیف(نخینه) تشکیل شده است. اجتماع نخینه ها را میسلیوم میگویند. 4- دارای دیواره ی سلولی که بیشتر از جنس کیتین(پلی ساکارید سخت) می باشند. 5- اغلب سلول های چند هسته ای (سنوسیتیک) دارند. 7- فاقد رنگیزه های فتوسنتزی و هتروتروف هستند. 8- در اغلب قارچها بویژه قارچهای چتری میتوز هسته ای وجود دارد. یعنی پوشش هسته از پروفاز تا تلوفاز حفظ میشود. 9- زیستگاههای مختلفی دارند. آب ، خاک ، هوا ، پیکر جانداران زنده و مرده از این موارد است. 10- دارای تولید مثل جنسی - چرخه ی هاپلوئیدی - و غیر جنسی - بیشتر هاگزایی - هستند. رده بندی قارچ ها بقیه در ادامه مطلب ادامه مطلب [ یکشنبه 1390/08/15 ] [ 10:22 ] [ saber ]
سفیدک پودری انگور (سیاه بور) Grapevine powdery mildew بیماری در مناطق مختلف ایران نامهای متفاوتی چون کفک (در رشت)، سیاه بور (اصفهان)، سفیدک (شیراز)، شته (کاشان) دارد. طبق بعضی ازشواهد و مدارک، اصلِ بیماری ازسرزمین ژاپن است. اولین بار قارچ عامل در سال 1834از امریکای شمالی گزارش شده است ولی بیماری درامریکا از اهمیت چندانی برخوردار نبود. بیماری برای اولین بار درسال 1845 درناحیه بریتانیای کبیر در گلخانههای Margate توسط باغبان انگلیسی به نام Tucker مشاهده شده است. شدیدترین اپیدمیهای آن مربوط به کشورهای اروپایی به خصوص کشور فرانسه، اسپانیا وایتالیا است که دربعضی ازسالها محصول تاکستانها را به کمتر از یک چهارم کاهش داده است. بیماری در ایران برای اولین بار درسالهای 51- 1250 در رضائیه مشاهده شده است. اکنون بیماری در تمام نقاط انگورخیز کشور دیده میشود. ادامه مطلب [ سه شنبه 1390/08/03 ] [ 14:48 ] [ saber ]
لکه آجری برگ بادام و لکه قرمز برگ آلو هردودرایران وجود دارد،ولی لکه آجری مهمتر است. اولین بار اسفندیاری در سال 1348 بیماری را روی بادام در ارومیه و لرستان مشاهده کرد. سپس Steyaert بلژیکی متخصص بیماریهای گیاهی که مامور کمک و همکاری با ایران بود این بیماری را مشاهده کرد. در منطقه خفر فارس بیماری لکه آجری به شدت دیده میشود. عامل لکه آجری Polystigma ochraceum ) Polystigma amygdalium) وعامل لکه قرمزآلو Polystigma rubrum است. روی برگ بادام لکهها کشیده و بزرگند ولی روی برگ آلو لکهها تقریبا گردند. لکه آجری بادام به برگ حمله میکند، ولی لکه قرمز علاوه بر برگ به شاخه نیز حمله میکند. در هردو لکهها چرمی وضخیم هستند. بیماری منوسیکل است. روی برگهای زمین ریخته پریتیسها تشکیل میشود.آلودگی توسط آسکوسپور ایجاد میشود، نقش پیکنیدها دربیماری مشخص نیست وآلودگی نمیدهد. برای تشکیل آسکوکارپ 2-1 ماه سرمای نزدیک صفردرجه لازم است. قارچ در محیط کشت قابل کشت نمی باشد. این بیماری از نظر بیولوژی تقریباً مشابه لکه سیاه سیب است، یعنی دارای دو فاز ساپروفیتی و پارازیتی است. حذف مرحله⠠?? ساپروفیتی میتواند تا حدی بیماری را کنترل کند.
ادامه مطلب [ سه شنبه 1390/08/03 ] [ 14:47 ] [ saber ]
تريستيزاي مركبات(بيماري غم) Citruc Tristeza Trieste به معني غم و اندوه است. اين بيماري اولين بار در اواخر سال 1890 در آفريقاي جنوبي مشاهده شده است. در ابتدا تصور ميشد كه علت ناسازگاري بين پايه و پيوندك است. در ايرن بيماري در سال 1355 در ساري روي نارنگي ساتسوما satsuma مشاهده شده است. تريستيزا به انواع مركبات حمله ميكند. پايههاي نارنگي و پرتقال حساسند و پايههاي نارنج و لمون بسيار حساسند. روي پايه سلطاني مركبات، توسرخ، توسبز مرگ ناگهاني ايجاد ميكند. ![]() ادامه مطلب [ سه شنبه 1390/08/03 ] [ 14:35 ] [ saber ]
|
||||||